“TỨ THỰC” NUÔI DƯỠNG VÀ QUYẾT ĐỊNH TOÀN BỘ CUỘC ĐỜI BẠN

Ngày nay, trong thời đại Internet và AI, việc chủ động xây dựng một phiên bản ưu việc cho chính mình lại được đẩy tốc độ nhanh hơn rất nhiều so với các thời kỳ trước. Điều này có nghĩa là gì, nếu bạn chủ động xây dựng, bạn sẽ đi rất nhanh, nếu bạn không ý thức việc này, bạn sẽ tụt lại phía sau củng nhanh không kém.

Bạn biết không. Tại sao mỗi con người lại có một tính cách, một niềm tin, một nhận thức riêng… điều mà sẽ quyết định bạn là ai trong cuộc đời này. Vâng, tất cả sự khác nhau của mọi người đều bắt nguồn từ nhận thức, “ vạn pháp duy tâm tạo” tức “ mọi thứ bạn trải nghiệm trong cuộc đời đều được tạo nên từ tâm của bạn”. Sự thành công, tiền bạc, cuộc sống viên mãn điều là những kết quả của một con người đủ mạnh mẽ, hiểu biết và chính trực.

“Hãy trở thành con người mà bạn muốn trở thành, người mà sẽ xây dựng được những gì bạn mong muốn ”Vậy phương pháp là gì? Trong triết quan phật giáo “chúng ta là những gì chúng ta ăn vào” Có 4 loại thức ăn để hình thành nên cả thân và tâm của chúng ta, đó là “Tứ Thực”:

• Đoàn Thực: thức ăn vật lý, nuôi thân thể vật chất.
• Xúc Thực: thức ăn từ tiếp xúc, nuôi cảm giác, cảm xúc.
• Tư niệm: thực: là ý chí, suy nghĩ nuôi hành động, hành động tạo thói quen.
• Thức thực: dòng nhận biết, nhận thức để định hình nên trí tuệ.

1. Đoàn thực:

   Thức ăn vật chất: là những thứ chúng ta đưa vào cơ thể bao gồm thức ăn, nước uống, không khí và ánh sáng mặt trời, ( ánh sáng mặt trời gián tiếp tạo nên các loại thức ăn và không khí ). Thức ăn vật chất sẽ ảnh hưởng đến cảm giác cơ thể, tâm trạng và suy nghĩ của chúng ta trong ngắn hạn.

   Tâm không độc lập, nó phụ thuộc vào thân, mà thân lại phụ thuộc vào Đoàn Thực

   Trong thực dưỡng Ohsawa, bạn sẽ biết được các loại thức ăn sẽ ảnh hưởng tâm trạng và trạng thái tinh thần của bạn như thế nào, bạn ăn nhiều đường sẽ làm cơ thể trì trệ, bạn ăn nhiều thịt, bạn sẽ cảm thấy kích thích về mặt sinh lý.

   Để bạn hiểu rõ hơn, khi một dạng vật chất được đưa vào cơ thể, nó sẽ luôn có ảnh hưởng đến tâm lý của bạn một mức độ nhất định. Trong y tế khi nhận máu, hay thậm chí là ghép tạng, người nhận luôn có cảm giác bản thân có một tính cách khác lạ hơn bình thường, đó chính là xu hướng tính cách của người cho tạng. Bạn ăn thịt động vật cũng vậy, nhưng mức độ ảnh hưởng sẽ thấp hơn, ở thực vật mức độ là lành tính hơn rất nhiều.

    

   Tiếp xúc thiên nhiên đất, nước, không khí và ánh sáng mặt trời, ( khi vật chất càng nặng, cơ thể của chúng ta sẽ càng nặng, khi vật chất càng nhẹ càng, càng nguyên bản, sơ khai thì cơ thể cũng sẽ càng nhẹ và có nhiều năng lượng, tâm trạng của bạn cũng tốt hơn rất nhiều )

   Chính vì vậy, chúng ta hãy nên ý thức những gì chúng ta cho vào cơ thể.

   Ăn tạp, bừa bãi, sẽ làm năng lượng của bạn lên xuống thất thường, suy nghĩ ngắn hạn, thiếu kỷ luật, dễ sống buông thả.

   Ăn sạch, có ý thức, sẽ làm năng lượng của bạn ổn định, làm việc dài hạn tốt, tư duy rõ ràng, có chiều sâu, và bạn sẽ có kỷ luật rất cao.

1. Xúc thực:

   Xúc Thực là “thức ăn” đến từ sự tiếp xúc: quy trình sẽ là các giác quan tiếp xúc với đối tượng, sinh ra tâm nhận biết. Con người không chỉ sống bằng cơm ăn, nước uống, mà còn sống bằng những gì mình tiếp xúc mỗi ngày.

   Phần lớn trạng thái sống của chúng ta không đến từ “bản chất con người mình”, mà đến từ môi trường xúc chạm liên tục, ( môi trường sống ).

   Một người nghe nhạc bi lụy nhiều, đọc tin tiêu cực nhiều, ở gần người than vãn nhiều, xem nội dung kích động nhiều, thì dù bản chất không xấu, tâm họ vẫn bị nhuộm màu.

   Ngược lại, người tiếp xúc với sự điềm tĩnh, sáng suốt, tử tế, nội dung có chiều sâu, âm nhạc lành, người sống có kỷ luật, thì tâm họ cũng dần đổi khác.

   Cho nên: Xúc Thực không chỉ tạo cảm xúc nhất thời, mà âm thầm tạo nên khí chất, tư duy và số phận.

   Vì sao Xúc Thực mạnh đến vậy. Một lần nghe, một lần xem, một lần gặp thì chưa đủ mạnh.

   Nhưng lặp lại hàng ngày, hàng tháng, hàng năm thì chắc chắn sẽ thành chất liệu xây nên con người bạn.

   Chính vì vậy, những người thành đạt có câu nói:  “ bạn sẽ trở thành trung bình của 5 người bạn thân nhất”. Hay điển tích ngày xưa, “mẹ của khổng tử đã liên tục đổi trường học, và môi trường sống để bồi dưỡng cho ông trở thành một bậc vĩ nhân sau này”.

1. Tư niệm thực:

   Tư niệm thực là “nguồn nuôi của ý chí và định hướng bên trong” — tức là tất cả những gì ta thường xuyên nghĩ về, mong muốn, tin tưởng và hướng tới. Nếu xúc thực là thứ đi vào, thì tư niệm thực là thứ được tâm trí “tiêu hóa” và biến thành hướng đi của cuộc đời.

   Tư niệm thực không tự sinh ra. Nó là kết quả của một quá trình lặp lại:

   • Ta tiếp xúc (xúc thực) với âm nhạc, nội dung, con người, môi trường
   • Những thứ này tạo ra cảm xúc + suy nghĩ lặp lại
   • Suy nghĩ lặp lại trở thành niềm tin
   • Niềm tin lâu dần kết tinh thành ý chí và định hướng sống

   Ví dụ rất thực tế:
   Nếu bạn liên tục xem nội dung về kỷ luật, đầu tư, phát triển bản thân → bạn bắt đầu suy nghĩ về việc cải thiện cuộc sống → dần dần hình thành niềm tin rằng “mình có thể đi xa hơn” → từ đó sinh ra ý chí hành động.

   Ngược lại, nếu xúc thực là sự tiêu cực, hưởng thụ, buông thả → tư niệm thực cũng sẽ nghiêng về né tránh, trì hoãn, thiếu mục tiêu.

   • Xúc thực là nguyên liệu, tư niệm thực là sản phẩm tinh luyện.

   Tư niệm thực không chỉ là “nghĩ cho vui”, mà là động cơ sâu bên trong thúc đẩy hành động.  Với niềm tin là nền móng, và Ý chí là lực đẩy

   Điểm cốt lõi nằm ở niềm tin và ý chí. Niềm tin là thứ quyết định bạn có dám bước đi hay không. Ý chí là thứ giúp bạn tiếp tục bước đi khi mọi thứ trở nên khó khăn. Khi hai yếu tố này được nuôi dưỡng đúng cách, tư niệm thực sẽ trở thành một “la bàn nội tâm”, dẫn bạn đi đúng hướng, từng bước một, dù chậm nhưng chắc.

   Bạn ngưỡng mộ ai, bạn sẽ dần trở thành người như thế. Bạn thường nghĩ về điều gì, cuộc đời bạn sẽ dần đi theo điều đó. Bởi tâm trí không chỉ phản ánh thực tại – nó còn âm thầm tạo ra thực tại.

   Và điều đáng suy ngẫm nhất là: con người không hành động theo những gì họ biết, mà hành động theo những gì họ tin và hướng tới.

   Vì vậy, nếu muốn thay đổi cuộc đời, đừng bắt đầu từ những hành động lớn lao. Hãy bắt đầu từ việc quan sát lại chính dòng suy nghĩ của mình. Bạn đang hướng tâm về đâu? Bạn đang nuôi dưỡng điều gì trong đầu mỗi ngày?

   • Và chính tại đây, trí tuệ bắt đầu nảy sinh.

1. Thức thực:

   Thức thực là dòng nhận biết định hình trí tuệ và thực tại. Có một điều rất ít người để ý: Chúng ta không chỉ sống bằng những gì mình ăn, không chỉ bị ảnh hưởng bởi những gì mình tiếp xúc, cũng không chỉ được định hình bởi những gì mình thường nghĩ. Mà sâu hơn thế, chúng ta sống bằng chính “dòng nhận biết” đang vận hành trong mình. Đó chính là Thức thực.

   1. Dòng nhận biết – thứ luôn có mặt nhưng ít khi được thấy

      Trong mỗi khoảnh khắc, luôn có một điều đang diễn ra: bạn đang thấy, bạn đang nghe, bạn đang nghĩ, bạn đang cảm, bạn đang phản ứng. Và có một thứ đang âm thầm đứng phía sau tất cả: cái đang biết rằng tất cả những điều đó đang xảy ra.  =>  Đó là thức. Nhưng vấn đề là, phần lớn thời gian, ta sống mà không thực sự “thấy” cái biết đó. Ta chỉ thấy: suy nghĩ, cảm xúc, hoàn cảnh và bị cuốn theo chúng. Giống như một người đang xem phim mà quên mất mình đang ngồi trong rạp, ta quên mất rằng tất cả những gì đang diễn ra chỉ là những hiện tượng đang được nhận biết.

   2. Khi nhận biết trở nên liên tục – trí tuệ bắt đầu hình thành

      Một khoảnh khắc biết là chưa đủ. Nhưng khi dòng nhận biết trở nên liên tục, một điều rất khác bắt đầu xảy ra: Bạn không chỉ thấy “mình đang giận”, mà bắt đầu thấy:

      • giận sinh ra từ đâu
      • nó được nuôi lớn như thế nào
      • nó kéo theo những suy nghĩ gì
      • nó ảnh hưởng lên thân và lời nói ra sao
      • nếu đi theo nó, kết quả sẽ thế nào

      Bạn không chỉ thấy “mình đang muốn”, mà bắt đầu thấy:

      • cái muốn này có thật sự cần thiết không
      • nó xuất phát từ thiếu thốn hay từ sáng suốt
      • nó sẽ dẫn mình đi đâu

      Khi đó, bạn không còn chỉ sống trong trải nghiệm, mà bắt đầu nhìn thấy cấu trúc của trải nghiệm.

      • Và chính tại đây, trí tuệ bắt đầu nảy sinh.

   3. Trí tuệ không đến từ việc biết nhiều – mà từ việc thấy đúng

      Người ta thường nghĩ trí tuệ là: đọc nhiều, học nhiều, hiểu nhiều. Nhưng tất cả những điều đó chỉ là tri thức. Trí tuệ thật sự sinh ra khi bạn thấy được quy luật vận hành của chính mình và của đời sống. Thấy rằng:

      • cái gì lặp lại sẽ trở thành xu hướng
      • cái gì bám vào sẽ trở thành gánh nặng
      • cái gì nuôi dưỡng sẽ lớn lên
      • cái gì buông ra sẽ tan đi

      Thấy rằng:

      • cảm xúc không tự nhiên xuất hiện
      • suy nghĩ không phải lúc nào cũng là sự thật
      • cái tôi không phải là một thứ cố định

      Khi thấy đủ sâu, bạn không còn cần ai nói cho bạn “điều gì đúng”.=> Bạn tự biết.

   4. Tỉnh thức và trí tuệ – hai bước của cùng một con đường

      Tỉnh thức là: biết rõ cái đang xảy ra. Trí tuệ là:  hiểu sâu bản chất và hệ quả của cái đang xảy ra. Một người tỉnh thức sẽ thấy mình đang giận. Một người có trí tuệ sẽ thấy:

      • cơn giận này đến từ tự ái
      • nếu nuôi nó, mình sẽ nói ra những điều gây tổn thương
      • nếu dừng lại, mọi thứ có thể khác đi

      Tỉnh thức cho bạn ánh sáng. Trí tuệ cho bạn hướng đi. Khi hai điều này kết hợp, bạn bắt đầu có một khả năng rất hiếm: khả năng lựa chọn một cách có ý thức.

   5. Khi có thức thực – bạn bắt đầu chọn cách nuôi đời mình

      Lúc này, bạn không còn sống theo quán tính. Bạn bắt đầu thấy rõ:

      • Với đoàn thực – những gì bạn ăn.

      Bạn thấy: cái gì làm thân nhẹ, cái gì làm thân nặng, cái gì nuôi năng lượng, cái gì làm trì trệ. Bạn không còn ăn chỉ vì thèm, mà bắt đầu ăn với sự hiểu biết.

      • Với xúc thực – những gì bạn tiếp xúc

      Bạn thấy: nội dung nào làm mình phân tán, môi trường nào làm mình suy yếu, con người nào khiến tâm mình sáng lên. Bạn không còn tiếp xúc một cách ngẫu nhiên, mà bắt đầu chọn lọc.

      • Với tư niệm thực – những gì bạn thường nghĩ và hướng đến

      Bạn thấy: mình đang bị kéo bởi điều gì, mình đang thờ phụng giá trị nào, mục tiêu mình theo đuổi có thật sự đáng không. Bạn không còn để tâm lang thang, mà bắt đầu định hướng lại dòng chảy bên trong.=> Và tất cả những điều đó chỉ có thể xảy ra khi có thức thực đủ sáng.

   6. Hiểu tâm – để không bị tâm kéo đi

      Khi quan sát đủ lâu, bạn bắt đầu thấy một sự thật: tâm không hề đơn giản, và cũng không hề trung lập. Nó có xu hướng: bị thu hút bởi cái quen, phóng chiếu lên thực tại, tự tạo vòng lặp nuôi chính nó. Bạn thấy rằng:

      • bạn không chọn thứ mình thích – tập khí trong bạn chọn
      • bạn không thấy sự thật – bạn thấy phiên bản đã bị tâm tô màu
      • bạn không tự do như bạn tưởng

      Nhưng cũng chính tại đây, một cánh cửa mở ra: khi thấy rõ, bạn bắt đầu có khả năng không bị cuốn theo

   7. Thực tại không tự nhiên hình thành – nó được tạo ra từ bên trong

      Nhiều người nghĩ thực tại là thứ xảy ra bên ngoài. Nhưng khi nhìn sâu, bạn thấy:

      • cách bạn nhìn quyết định bạn thấy gì
      • cách bạn nghĩ quyết định bạn chọn gì
      • cách bạn chọn quyết định bạn đi đâu
      • cách bạn lặp lại quyết định tạo nên cuộc đời bạn

      Thực tại không chỉ là cái xảy ra với bạn.
      Nó là kết quả của: những gì bạn đã nhận biết, đã chọn, và đã nuôi trong thời gian dài

   8. Khi thiếu thức thực – con người sống trong vô thức

      Không có nhận biết, con người: ăn theo cảm xúc, tiếp xúc theo kích thích, suy nghĩ theo quán tính, hành động theo phản ứng. Rồi sau đó tự hỏi: “Tại sao cuộc đời mình lại như thế này? ”. Nhưng khi thức thực có mặt: bạn thấy sớm hơn, bạn dừng kịp lúc, bạn chọn khác đi, bạn đi chậm lại nhưng đúng hơn. Bạn không còn bị sống, mà bắt đầu thực sự sống.

   9. Cốt lõi

      Thức thực không phải là một khái niệm trừu tượng. Nó là dòng nhận biết đang có mặt trong từng khoảnh khắc. Khi dòng nhận biết này được duy trì, làm trong và soi sâu, nó trở thành tỉnh thức. Khi tỉnh thức đủ sâu để thấy quy luật vận hành của thân và tâm, nó trở thành trí tuệ. Và khi có trí tuệ,  con người bắt đầu biết: nên ăn gì, nên tiếp xúc gì, nên nghĩ gì, nên hướng đến điều gì. Để đi đến nơi mình thật sự muốn.